Terwijl de leiders van de Verenigde Staten en Europa streven naar een vredesakkoord voor Oekraïne, heeft het land het zwaar op het slagveld en met het beschermen van zijn energie-infrastructuur tijdens de winter. Het leger vecht nu om Pokrovsk – een belangrijk knooppunt in de verdediging van de regio Donetsk – en de burgers lijden onder Russische raketaanvallen op de cruciale energie-infrastructuur. Alleen al in oktober 2025 lanceerde Rusland ongeveer 5.300 Shahed-drones, 74 kruisraketten en 148 ballistische raketten op Oekraïens grondgebied.
De capaciteiten van Oekraïne zijn beperkt, en daarom willen strategen deze zo inzetten dat ze maximale schade aan Rusland toebrengen. Precisieaanvallen op lange afstand zijn precies wat Oekraïne nu nodig heeft. Door verschillende soorten van deze wapens te verkrijgen, kunnen aanvallen worden uitgevoerd op de interne energie- en militaire infrastructuur, wat zowel een tactische overwinning als een psychologisch voordeel oplevert. Deze aanpak is niet nieuw – sinds 2022 heeft Oekraïne verzocht om ATACAMS-raketten, die tot 300 km diep in Russisch grondgebied kunnen reiken, en op dat moment leek het volstrekt onmogelijk om deze van Washington te verkrijgen. Door ATACAMS-raketten aan te schaffen en zelf met de productie van langeafstandsraketten en drones te beginnen, probeerde Oekraïne de verhoudingen op het slagveld te veranderen. Oekraïne probeerde begin oktober nog raketten met een groter bereik te verkrijgen, zoals de Tomahawks. Dit is een wapen waarmee verder gelegen doelen in Rusland kunnen worden bereikt, waaronder militaire bases en olie- en gasinfrastructuur. Dit roept de vraag op: hoe zouden langeafstandsraketten voor Oekraïne de balans op het slagveld, in de oorlog en zelfs in een naoorlogse situatie kunnen veranderen?
Wat is de Tomahawk-raket?
Centraal in de discussie staat de BGM-109 Tomahawk – een kruisraket, misschien wel een van de meest geavanceerde precisiewapens in het Amerikaanse arsenaal. Hoewel deze raket doorgaans vanaf zee wordt gelanceerd, kan hij ook worden gebruikt met een grondlanceerinrichting genaamd Typhon. De lanceerinrichting is een zeer kostbare aankoop; Oekraïne kan deze echter niet vermijden, aangezien het land niet over maritieme capaciteiten beschikt. De subsonische raket vliegt op lage hoogte, waardoor hij minder zichtbaar is voor luchtverdedigingssystemen en moeilijker te onderscheppen is. Met een bereik van 1600 km kan het Oekraïense leger de Tomahawks richten op de Engels-2-luchtmachtbasis en de dronefabriek in Alabuga, Tatarstan, die cruciaal zijn voor de massale aanvallen op Oekraïne. De raket combineert alle noodzakelijke elementen – een groot laadvermogen, nauwkeurigheid en het vermogen om op lange afstand toe te slaan.
Wat kunnen langeafstandsraketten voor Oekraïne betekenen?
Voor Oekraïne zouden Tomahawks en andere langeafstandsraketten zoals de Duitse Taurus een krachtige aanvulling op het arsenaal zijn, waarmee niet alleen militaire bases en wapenfabrieken, maar ook Russische olie- en gasinstallaties kunnen worden aangevallen. Davis Ellison, strategisch analist bij het HCSS, zei: “Op tactisch niveau zou het meest effectief zijn om dergelijke systemen te blijven inzetten tegen hoogwaardige doelen in het operatiegebied. Versterkte commandoposten, logistieke locaties, verzamelplaatsen, enzovoort.”
In zijn nieuwste boek “Waarmee zullen ze vechten in de Derde Wereldoorlog? Nieuwe Oekraïense wapens” vermeldde Roman Romaniuk datde olie-installaties een van de meest “heilige” pijlers zijn voor de Russen. Dit soort aanvallen richt zich op staatsinkomsten, vermindert de hoeveelheid brandstof voor hun leger en dient als psychologisch risico.
Tijdens zijn eerste openbare persconferentie presenteerde de Oekraïense wapenfabrikant Fire Point zijn prestaties en doelstellingen, waaronder de lijst van infrastructuur in Rusland die tot doelwit is, tot wel 1000 km diep in het grondgebied van de tegenstander. Het bedrijf kondigde ook de testvluchten aan van de “Flamingo”, een langeafstandsraket die tot 3.000 kilometer ver kan reiken en een lading van 1.150 kilogram kan vervoeren. De verwachtingen voor dit soort wapensystemen zijn hooggespannen en de Oekraïense raketindustrie werkt er hard aan om het gebrek aan westerse systemen te compenseren.
Afgezien van de militaire effecten wordt de inzet van Tomahawks beschouwd als een politieke indicator van steun vanuit westerse landen en een blijk van bereidheid om hun raketten op doelen binnen het Russische grondgebied te richten. Tijdens de ontmoeting met journalisten zei Zelenskyy dat de Tomahawks “Oekraïne zullen versterken en de Russen zullen dwingen om een beetje bij zinnen te komen en aan de onderhandelingstafel plaats te nemen.”
Tegelijkertijd benadrukte Davis Ellison dat als de Tomahawks in Oekraïne zouden worden ingezet, Washington daarmee een signaal zou afgeven dat het zich terugtrekt uit de onderhandelingen met Rusland en zich inzet voor de ondersteuning van de Oekraïense strijdkrachten. Hij benadrukte de strategische en politieke voordelen van de Tomahawks, aangezien Oekraïne is begonnen met de ontwikkeling van een eigen industrie voor langeafstandsraketten.
Kan de aanschaf van de Tomahawks een doorbraak betekenen?
Volgens deskundigen zouden de Tomahawks de Oekraïense strijdkrachten en capaciteiten op Russisch grondgebied inderdaad versterken; dit zou echter gepaard gaan met tal van moeilijkheden.
Ten eerste zijn de raket zelf en de Typhon-lanceerinrichting erg duur, en met het huidige systeem waarbij Europa voor de wapens betaalt, zou dit een zware last zijn voor de bondgenoten.
Ten tweede hangen de effecten van het gebruik van de raketten sterk af van de beschikbare hoeveelheid. Fabian Hoffman, een expert op het gebied van de raketindustrie, stelt dat het Oekraïense leger bijvoorbeeld minstens 150 Tomahawk-raketten nodig zou hebben om de dronefabriek uit te schakelen, wat op dit moment onwaarschijnlijk lijkt.
Gezien de huidige ontwikkeling van het potentiële vredesakkoord tussen Oekraïne en Rusland, geïnitieerd door de VS, is de regering-Trump niet gericht op het versterken van Oekraïne, maar op samenwerking met Rusland. Volgens het CSIS is een van de redenen waarom de VS niet bereid is Tomahawks te leveren ook het feit dat het land zelf op deze raketten rekent, met een focus op de Indo-Pacifische regio.
Zelfs met de mogelijke aanschaf van Tomahawks is de Oekraïense kruisraketindustrie nog in ontwikkeling en niet te vergelijken met de Russische. Volgens de Oekraïense Inlichtingendienst (HUR) beschikt Rusland momenteel over 2000 kruisraketten en produceert het 200 ballistische en kruisraketten per maand. Tegelijkertijd blijft de focus van Oekraïne liggen op dronetechnologie, een middel om het gebrek aan raketcapaciteit te compenseren, aangezien deze toegankelijker en goedkoper is.
Alles in aanmerking genomen, inclusief de successen die het Oekraïense leger heeft behaald met zijn langeafstandscapaciteiten, blijft het onduidelijk of deze aanvallen een tastbare impact op de oorlog kunnen hebben.
“Langeafstandsaanvallen op strategische doelen zullen altijd een frontlijnstrategie ondersteunen, maar op zichzelf kunnen ze de status quo op het slagveld niet veranderen. Ze kunnen Rusland dwingen om zijn prioriteiten te herzien, zijn strategie aan te passen en zijn operaties te herpositioneren. Toch zullen ze geen oorlog winnen,” aldus een anonieme deskundige, wat verklaart waarom Tomahawks op zichzelf geen kans op een doorbraak voor Oekraïne kunnen bieden.
Breder NAVO-perspectief
Sinds het INF-verdrag in 1987 hebben precisieaanvallen op lange afstand niet zo’n prominente rol gespeeld in NAVO-defensieoperaties, waarbij de nadruk meer op luchtmacht lag. Volgens Davis Ellison zullen diepaanvalscapaciteiten de komende jaren een groter deel van de NAVO-strategieën gaan uitmaken, gezien het praktische beheer van langeafstandscapaciteiten door Oekraïne.
Daarom is het voor trans-Atlantische analisten cruciaal om de ontwikkelingen in de Oekraïense oorlogsvoering te volgen; het is de enige manier waarop zij het praktische gebruik van wapens in een actieve oorlogsomgeving kunnen zien.
Ellison zei: “Op basis van de ervaringen van Oekraïne zal diepe aanvalscapaciteit nog lange tijd een belangrijk onderdeel van de NAVO-strategie en -doctrine blijven.”
Conclusie
Concluderend: de langeafstandsraketten vormen een essentieel onderdeel van de Oekraïense strategie en kunnen het land helpen zijn strategische doelen te bereiken door kritieke militaire infrastructuur in Rusland aan te vallen – zowel in een oorlogssituatie als in de periode daarna. De raketten kunnen echter onder de huidige omstandigheden geen volledige game-changer zijn voor Oekraïne. Gezien de huidige politieke ontwikkelingen is het onwaarschijnlijk dat er op korte termijn Tomahawks naar Oekraïne zullen worden gestuurd, maar de kans is groter dat het land Europese langeafstandsraketten zoals Taurus-raketten krijgt. Hoe dan ook, Oekraïne moet zich nu richten op zijn eigen langeafstandscapaciteiten. De ervaringen van Oekraïne zullen onvermijdelijk bijdragen aan de NAVO-doctrine en worden gebruikt om de Europese veiligheidsinfrastructuur in de toekomst te versterken.
This article was translated, find the original here.