Wie zich blindstaart op het Amerikaanse handelseoffensief of de theatrale militaire interventies, ziet het monetaire Schlieffen-plan van de regering-Trump over het hoofd. In de kern van het dollarsysteem speelt zich momenteel een politieke strijd af tussen machtige facties van het Amerikaanse kapitaal. De inzet: wie mag de door de dollar gegenereerde opbrengsten blijven innen.

Aan de ene kant staat het opkomende technokapitaal; aan de andere kant de gevestigde financiële elite.

Dat conflict speelt zich nu in het openbaar af. In een recent bericht op zijn platform Truth Social beschuldigde president Donald Trump Amerikaanse banken ervan nieuwe cryptowetgeving te willen ondermijnen en riep hij op tot snelle vooruitgang bij verdere regulering, met het argument dat de Verenigde Staten „de cryptohoofdstad van de wereld“ moeten worden.

Om deze strijd te begrijpen, gaat dit artikel in op drie ontwikkelingen: de integratie van stablecoins in het dollarsysteem, de opkomst van de cryptosector als politieke belangengroep, en de wetgevingsstrijd rond nieuwe regelgeving zoals de CLARITY Act — met gevolgen voor het Amerikaanse monetaire stelsel en het buitenlands beleid.

Het ‘WhatsApp-moment’ van het geld — De GENIUS Act

Deze interne strijd is aangewakkerd door het meest recente Amerikaanse offensief op het internationale financiële slagveld: de onlangs aangenomen GENIUS Act.

Centraal in deze wet staan de zogenaamde stablecoins — cryptovaluta’s die door particuliere bedrijven worden uitgegeven met de belofte dat ze één-op-één kunnen worden ingewisseld voor regulier fiatgeld, zoals dollars. Daarmee fungeren stablecoins als stabiele ankerpunten binnen de verder volatiele cryptomarkt. Naarmate cryptobeurzen groeien, neemt hun rol in de wereldeconomie toe, met name in ontwikkelingslanden waar de toegang tot stabiele valuta schaars is. [1] [2]

Chris Dixon, cryptopartner bij Andreessen Horowitz, beschreef stablecoins onlangs als het „WhatsApp-moment van geld“. Net zoals WhatsApp de kosten van internationale sms-berichten tot bijna nul heeft teruggebracht, drukken stablecoins de kosten en wrijving van grensoverschrijdende betalingen naar nul.

Hoewel de wet al voor opschudding heeft gezorgd in financiële kringen, wordt in het publieke en intellectuele debat nog steeds niet volledig onderkend wat deze wet precies inhoudt: een digitale update van het dollarsysteem, met mogelijk grote gevolgen voor het Amerikaanse financiële stelsel als geheel en voor de monetaire invloed van de dollar.

Uitgevers van stablecoins creëren tokens wanneer gebruikers dollars storten. De bijbehorende reserves worden vrijwel volledig belegd in ‘veilige’ activa, zoals Amerikaanse staatsobligaties.

Met de GENIUS Act wil Washington meer regelgevende zekerheid bieden aan de stablecoin-markt en tegelijkertijd „de Amerikaanse dominantie in de mondiale financiële wereld versterken“, aldus president Trump.

Sinds de wet is aangenomen, is de stablecoin-markt gegroeid van ongeveer 200 miljard dollar in 2025 tot een piek van 317 miljard dollar in januari 2026.

De wetgeving is bedoeld om de vraag naar Amerikaanse staatsobligaties te vergroten, de rente te verlagen en de dollar „voor generaties“ te versterken als mondiale reservevaluta. Uitgevers van stablecoins zijn daarom verplicht hun tokens volledig te dekken met hoogwaardige liquide activa — in de praktijk voornamelijk kortlopende Amerikaanse schatkistpapier.

Schattingen voor verdere groei van de stablecoin-markt lopen uiteen van 1 tot 2 biljoen dollar aan totale marktkapitalisatie tegen het einde van 2026 — een aanzienlijke impuls voor de Amerikaanse begroting.

De cryptosector wint terrein

De crypto-industrie profileert zich steeds meer als een georganiseerde kapitaalfractie binnen de Amerikaanse politieke economie. In de aanloop naar de GENIUS Act, hebben grote spelers in de sector honderden miljoenen dollars gestoken in lobbyactiviteiten, campagnebijdragen en de financiering van zogenaamde crypto-PAC’s. [3] [4]

Met honderden miljoenen die aan lobbywerk en campagnebijdragen zijn uitgegeven, dringt de cryptosector aan op een federaal regelgevingskader voor stablecoins. Bedrijven zoals Coinbase, Ripple en Andreessen Horowitz positioneren zich openlijk als een nieuwe kapitaalfactie binnen de Amerikaanse politieke economie.

Voor marktleiders zoals Tether liggen de prikkels voor de hand. Aan de activazijde van de balans leveren Amerikaanse staatsobligaties aanzienlijke rendementen op.

In januari 2026 meldde Tether dat het meer dan 112 miljard dollar aan schatkistcertificaten in bezit had, naast tientallen miljarden aan kortlopende geldmarkttransacties die door staatsobligaties worden gedekt.

Daardoor fungeren de reserves van stablecoins niet als passieve buffers, maar circuleren ze actief binnen de kern van het dollarfinancieringssysteem.

In de praktijk opereert Tether als een grootschalige liquiditeitsbeheerder binnen de Amerikaanse geldmarkt en is het, via zijn portefeuille van schatkistcertificaten, uitgegroeid tot een van de grootste houders van Amerikaanse staatsschuld ter wereld.

De rente-inkomsten uit deze reserves leverden in 2025 meer dan 10 miljard dollar aan winst op — meer dan banken zoals ING — met marges die opliepen tot ongeveer 99 procent.

Zelfs de familie Trump zou naar verluidt miljarden hebben verdiend aan haar eigen crypto-initiatieven, waarbij grote investeerders in tokens van het merk Trump directe toegang kregen tot de president tijdens een diner dat werd georganiseerd in Mar-a-Lago.

Waar gaat de strijd over?

De beste manier om de strijd om het dollarsysteem te bekijken, is door verschillende politieke rechtsgebieden te zien als invloedssferen voor financiële actoren. In die zin heeft de cryptosector al nieuw terrein veroverd — voornamelijk in ontwikkelingslanden en binnen de cryptomarkt.

Ontwikkelingslanden veroverd door de cryptosector

Volgens Chainalysis en het IMF is de groei van stablecoins het sterkst in landen met een laag en gemiddeld inkomen, met name in Sub-Sahara-Afrika en Latijns-Amerika, waar ze voornamelijk worden gebruikt voor geldovermakingen, bescherming tegen inflatie en toegang tot dollars buiten het formele banksysteem, vooral in landen met hoge inflatie en onstabiele nationale valuta’s.

Hoewel het IMF vaststelt dat de grootste stablecoin-stromen in absolute termen plaatsvinden in Noord-Amerika (ongeveer 633 miljard dollar) en Azië-Pacific (ongeveer 519 miljard dollar), zijn de stromen in verhouding tot het bbp het hoogst in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied (7,7% van het bbp) en in Afrika en het Midden-Oosten (6,7%), waar het gebruik grotendeels internationaal van aard is en gericht is op geldovermakingen en kapitaalvlucht.

Noord-Amerika fungeert in feite als netto-exporteur van stablecoins en als bron van wereldwijde dollarliquiditeit, waarbij de stablecoin-stromen aantoonbaar toenemen wanneer lokale valuta’s verzwakken, de inflatie stijgt en de dollar in waarde stijgt. De IMF-studie concludeert ook dat de Chinese stablecoin-stromen in commerciële datasets aanzienlijk worden onderschat, wat erop wijst dat de werkelijke instroom aanzienlijk groter is. Momenteel is ongeveer 99 procent van de stablecoin-markt in dollars luidend.

De CLARITY Act: de strijd om de ontwikkelde markten

Na de spaargelden van burgers in ontwikkelingslanden te hebben veroverd, probeert de cryptosector nu voet aan de grond te krijgen in de financiële systemen van ontwikkelde economieën.

De kern van de zaak draait nu om de CLARITY Act. Zoals de naam al aangeeft, is de wet bedoeld om meer duidelijkheid te scheppen in de regelgeving rond cryptovaluta’s en stablecoins. Verwacht werd dat de wetgeving vorig jaar door het Congres zou worden aangenomen, maar het proces is vastgelopen door intensief lobbywerk van zowel banken als de cryptosector.

Het meest controversiële punt op de agenda: of stablecoins rente mogen uitkeren.

De GENIUS-wet verbood stablecoins expliciet om rente uit te keren. Toch is het via partnerschappen met cryptobeurzen zoals Coinbase nog steeds mogelijk om een rendement tot 3,5 procent (voorheen 4,5 procent) te behalen. Technisch gezien worden dit geen „rentebetalingen“ genoemd, maar „beloningen“, aangezien rente traditioneel ontstaat door middel van bankkredietverlening, terwijl deze rendementen worden gedekt door onderliggende reserves.

Banken zijn woedend — en tegelijkertijd diep bezorgd. Ze vrezen dat Amerikanen hun spaargeld massaal naar stablecoins zullen verplaatsen.

Hun bezorgdheid reikt verder dan lagere winstmarges op spaarrekeningen. Wat op het spel staat, is hun positie in het hart van het Amerikaanse monetaire systeem.

Sinds de jaren dertig is het systeem gebaseerd op een impliciet compromis: commerciële banken creëren het grootste deel van het geld door middel van kredietverlening, terwijl de Federal Reserve de voorwaarden vaststelt en ingrijpt tijdens crises. Spaargelden van huishoudens vormen de stabiele basis waarop banken krediet verstrekken.

Als spaargelden op grote schaal zouden verschuiven naar stablecoins, zou er meer veranderen dan alleen de financiering van banken. Banken gebruiken spaargelden om leningen te verstrekken aan huishoudens en bedrijven. Uitgevers van stablecoins doen dat niet: zij beleggen de middelen vrijwel volledig in Amerikaanse staatsobligaties.

Geld dat normaal gesproken als bankkrediet in de economie zou stromen, zou in plaats daarvan rechtstreeks naar de financiering van de Amerikaanse staat vloeien. Banken zouden daardoor niet alleen een goedkope financieringsbron verliezen, maar ook een deel van hun rol in de kredietcreatie.

Dit zou een verschuiving betekenen binnen wat economen „schaduwbankieren“ noemen: financiële instellingen die bankachtige functies vervullen zonder daadwerkelijk banken te zijn. Toch bleven zelfs die systemen uiteindelijk verbonden met het traditionele banksysteem en konden ze in tijden van crisis rekenen op steun van de centrale bank.

Stablecoins vallen in principe buiten dat kader. Ze worden uitgegeven door technologiebedrijven die geen banken zijn en geen toegang hebben tot het vangnet van de Federal Reserve. Als dergelijke systemen groot genoeg worden, zou een crisis uiteindelijk de vraag kunnen oproepen of de centrale bank moet ingrijpen om een stormloop op stablecoins te stoppen.

Wat er op het spel staat bij de CLARITY Act is daarom minder technisch dan het lijkt. De vraag is of stablecoins een aanvulling op het banksysteem blijven, of zich ontwikkelen tot een parallel kanaal waarlangs dollarlikiditeit buiten de traditionele bankhiërarchie wordt verdeeld. Een dergelijke ontwikkeling zou een zware klap zijn voor de winstgevendheid van banken, maar zou ook aanzienlijke gevolgen kunnen hebben voor de rol die banken spelen bij de geldcreatie in de economie, en voor het vermogen van de Federal Reserve om een effectief monetair beleid te voeren.

Het strategische dilemma van Europa & Beleidsaanbeveling

Ook in Europa klinken nu waarschuwingen.

In haar meest recente Financial Stability Review stelt de Europese Centrale Bank dat een sterke groei van stablecoins ertoe zou kunnen leiden dat waardevolle particuliere deposito’s wegvloeien uit banken in de eurozone. Dit zou een belangrijke en relatief stabiele financieringsbron voor banken ondermijnen, waardoor hun balansen volatieler zouden worden.

De ECB wijst ook op systeemrisico’s. Twee van de grootste stablecoins houden volumes aan Amerikaanse staatsobligaties aan die vergelijkbaar zijn met die van de twintig grootste geldmarktfondsen ter wereld. Een plotseling verlies van vertrouwen — een „run“ — zou gedwongen verkopen van deze obligaties kunnen veroorzaken, wat de markt voor Amerikaanse staatsobligaties mogelijk zou verstoren.

Dit zou ook problemen kunnen opleveren voor Europese banken als Europese spaargelden naar Amerikaanse stablecoins zouden wegvloeien. Dat zou de monetaire autonomie van Europa verzwakken.

Hierdoor staat Europa voor een strategische keuze.

De digitale euro zou kunnen helpen de Europese monetaire autonomie in het digitale tijdperk te beschermen, maar het huidige voorstel van de Raad van de EU blijft voorzichtig. Volgens het huidige ontwerp zou de digitale euro geen rente opleveren, en zouden er aanhoudingslimieten gelden om te voorkomen dat deposito’s op grote schaal uit het banksysteem wegvloeien.

Die terughoudendheid is begrijpelijk: banken spelen een centrale rol bij kredietverlening en geldcreatie.

Tegelijkertijd bestaat het risico dat een te defensief ontwerp de digitale euro onaantrekkelijk maakt voor consumenten — waardoor het strategische doel ervan wordt ondermijnd.

Een mogelijk compromis zou zijn om beperkte rente toe te staan op bezit van de digitale euro tot een bepaalde drempel. Dat zou banken kunnen stimuleren om concurrerendere spaarrentes aan te bieden — iets wat nauwelijks gebeurt in landen als Nederland, waar spaarders aanzienlijke rente-inkomsten hebben misgelopen.

Tegelijkertijd zou een geleidelijke invoering, in combinatie met stijgende bezitslimieten, kunnen voorkomen dat deposito’s plotseling uit het banksysteem wegvloeien.

Bovendien zou Europa ruimte kunnen creëren voor in euro’s luidende stablecoins voor internationaal gebruik, waardoor publieke en particuliere vormen van digitaal geld elkaar kunnen aanvullen in plaats van verdringen.

De digitale euro is bedoeld om de strategische autonomie van Europa te versterken. Maar als de USDC ongeveer 3,5 procent opbrengt en de digitale euro niets, lijkt Brussel te hopen dat Europeanen hun spaargeld in een slechter product zullen aanhouden omwille van die strategische autonomie.

Wat nu?

De uitkomst van deze strijd zal wellicht gedeeltelijk worden bepaald tijdens de komende tussentijdse verkiezingen.

In korte tijd heeft de crypto-industrie zich ontwikkeld tot een van de best gefinancierde politieke krachten in Washington. Met bijna 200 miljoen dollar aan campagnegeld probeert de sector zijn positie veilig te stellen in het wetgevingsproces rond de CLARITY Act en verdere crypto-regelgeving.

In de vorige verkiezingscyclus leverde deze strategie al tastbare resultaten op: een federaal kader voor stablecoins.

Wat er bij deze verkiezingen op het spel staat, reikt daarom verder dan de toekomst van digitale activa.

Het Congres beslist in feite over de institutionele vorm van het Amerikaanse monetaire stelsel. Zullen stablecoins structureel worden verankerd als een nieuwe pijler van het dollarsysteem, of zullen ze worden aan banden gelegd om het traditionele banksysteem en de bestaande machtsstructuren te beschermen?

De echte vraag is niet of de dollar zijn dominante positie zal behouden, maar via welke infrastructuur die dominantie zal worden georganiseerd.

Wat momenteel wordt gepresenteerd als technische regelgeving, is in werkelijkheid een heronderhandeling over de macht op het gebied van liquiditeit, staatsfinanciering en de wereldwijde geldcirculatie.

De tussentijdse verkiezingen zullen uitwijzen welke coalitie uiteindelijk de overhand krijgt.