De Canadese premier, Mark Carney, reisde begin maart naar Australië om zijn inspanningen voort te zetten om de samenwerking tussen Canada en andere landen als middelgrote mogendheden te bevorderen. Carney’s visie sluit aan bij de missie van HIG om middelgrote mogendheden dichter bij elkaar te brengen in een versnipperende wereldorde. Tijdens zijn bezoek bracht hij onderwerpen als defensie en maritieme veiligheid, kritieke grondstoffen en handel ter sprake. Australië en Canada onderhouden al vele jaren diplomatieke betrekkingen; beide landen delen een vergelijkbare koloniale geschiedenis en hun status als lid van het Gemenebest, maar daarbuiten is hun samenwerking minimaal. Carney heeft aangedrongen op meer samenwerking tussen de twee landen en benadrukte dat “middenmachten samen moeten optreden, want als we niet aan tafel zitten, staan we op het menu”, en dat het tijd is voor beide landen om meer strategische autonomie te ontwikkelen. De veiligheidsinfrastructuur van Australië en Canada heeft zich echter verschillend ontwikkeld vanwege hun uiteenlopende percepties van dreigingen. In hoeverre sluit de visie van Carney (en HIG) op meer samenwerking tussen middelgrote mogendheden dan aan bij de veiligheidsrealiteit van Australië?
Inzicht in dreigingspercepties
Om de veiligheidsrealiteit van zowel Australië als Canada beter te begrijpen, is het essentieel om eerst de verschillen in hun dreigingspercepties te beoordelen. Vanwege de ligging van Australië in de Indo-Pacific blijft China een van hun grootste zorgen, met name gezien het expansionistische project van China dat zich uitstrekt tot voorbij de Zuid-Chinese Zee en de Zuid-Pacific. Justin Burke, Senior Beleidsadviseur aan het ANU National Security College, merkte op dat er recentelijk ook een aantal incidenten is geweest tussen het Chinese leger en Australische vliegtuigen en schepen, wat aanleiding heeft gegeven tot “toegenomen bezorgdheid”.
Australië is echter ook geografisch geïsoleerd en sterk afhankelijk van maritieme handelsroutes, waardoor het land bezorgd is over eventuele verstoringen van de toeleveringsketens. Zoals Grant Wyeth, freelance analist en columnist bij The Diplomat, uitlegde: “De defensiestrategie van Australië benadrukt dat veiligheid niet alleen draait om de verdediging van het vaderland, maar ook om het verdedigen van de ‘way of life’ van Australië. Deze manier van leven is de welvaart die voortvloeit uit de open zeeverbindingen in de Indo-Pacific”. De Verenigde Staten hebben Australië de zekerheid geboden van defensieondersteuning en inlichtingen voor afschrikking, waardoor de dreiging van China op afstand wordt gehouden en het land tegelijkertijd positieve handelsbetrekkingen kan onderhouden.
Aan de andere kant deelde Christian Leuprecht, hoogleraar aan het Royal Military College of Canada, mee dat Canada drie belangrijke gebieden heeft in zijn strategische omgeving: het Noordpoolgebied, de Atlantische Oceaan en de Indo-Pacific. De Arctische regio blijft de belangrijkste focus voor Canada, met name vanwege bedreigingen van andere Arctische actoren, zoals Rusland. Volgens Leuprecht “vindt Canada zijn strategische omgeving erg moeilijk te beheren, en zal het nooit de middelen hebben om alle drie de strategische gebieden in zijn eentje te bestrijken”. Hij legde uit dat Canada van oudsher niet erg aanwezig is geweest in het identificeren van zijn bedreigingen, deels omdat het een relatief jong land is dat nog geen sterke strategische cultuur heeft ontwikkeld.
De veiligheidsinfrastructuur van Australië
Volgens Justin Burke “heeft Australië altijd vertrouwd op een alliantie met de grootmacht van dat moment om zijn capaciteiten te vergroten”. Hij legt uit dat Australië, omdat zijn geografische omvang en maritieme domein veel groter zijn dan zijn bevolking, niet over de middelen beschikt om zijn belangen en verplichtingen op eigen kracht te beschermen.
Wyeth merkt op dat de recente ideologische verschuiving van de VS onder Trump 2.0 heeft geleid tot enkele vertrouwenskwesties in hun veiligheidsrelaties, maar dat er desondanks in Canberra nog steeds een gevoel heerst dat de belangen van Australië verbonden zijn met de Amerikaanse hegemonie. Hoewel de integratie van het bondgenootschap en de toezeggingen voor capaciteitsupgrades met de VS zich voortdurend hebben verdiept, zoals Wyeth uitlegt, heeft Australië ook gewerkt aan het “diversifiëren van elementen van zijn defensie-industriële basis” en aan veiligheidspartnerschappen met regionale en Europese partners.
Burke stelt dat de VS niet willen dat Australië afhankelijker van hen wordt, maar juist dat het land capabeler wordt.
Australië helpt de VS ook op verschillende manieren, van het huisvesten van Amerikaanse troepen en mariniers tot “decennialange samenwerking bij het verzamelen en delen van inlichtingen vanuit faciliteiten”; er zijn dus duidelijke prikkels voor beide partijen om een positieve en productieve relatie in stand te houden.
Australië blijft geconfronteerd met hardnekkige uitdagingen, waarbij Wyeth uitlegt dat de kwetsbaarheden op veiligheidsgebied grotendeels voortkomen uit de “geografie, de blootstelling van de infrastructuur en de afhankelijkheid van externe toeleveringsketens”. Volgens Leuprecht heeft Australië een sterke strategische cultuur en denkwijze in vergelijking met Canada. Hoewel dit waar blijft, schiet hun paraatheid tekort. Australië ondervindt momenteel de gevolgen hiervan door grote verstoringen in de maritieme toeleveringsketen als gevolg van de oorlog in Iran. “Op dit moment, met de oorlog in het Midden-Oosten, begint Australië zich bewust te worden van belangrijke handelsafhankelijkheden, zoals geïmporteerde geraffineerde brandstoffen, met name vliegtuigbrandstof, die voornamelijk uit China komt.” – Justin Burke.
De veiligheidsinfrastructuur van Canada
Canada wordt geconfronteerd met een aanzienlijk andere veiligheidsrealiteit dan Australië, deels vanwege hun verschillende percepties van dreigingen, maar ook vanwege hun uiteenlopende strategische culturen. Waar Australië heeft geprofiteerd van zijn relatie met de VS, wat heeft geleid tot wederzijds voordeel, is de mentaliteit van Canada van oudsher vijandiger geweest tegenover zijn zuiderbuur. Volgens Leuprecht heeft Canada altijd geprobeerd om als partner een tegenwicht te bieden aan de VS. Ze zijn terughoudend geweest om hulp van de VS te aanvaarden, omdat ze hun soevereiniteit niet willen verliezen. Hier heeft het NAVO-lidmaatschap van Canada hen een gevoel van veiligheid geboden, aangezien “ze het hebben gebruikt om het unilateralisme van de VS in evenwicht te brengen, en het hen in staat heeft gesteld om jarenlang boven hun gewicht te boksen”. Zoals Leuprecht echter opmerkte, heeft Canada enkele misstappen begaan die het land gedurende bepaalde periodes hebben geïsoleerd van zowel de VS als de Europese partners.
Door de geografische nabijheid is de ideologische verschuiving in de VS, en het daaruit voortvloeiende groeiende gebrek aan vertrouwen, een urgenter kwestie voor Canada dan voor Australië. Leuprecht legde echter uit dat de kwesties die de regering-Trump bij Canada aan de orde stelde, ook door de regering-Biden aan de orde zijn gesteld. Dit zijn zelf veroorzaakte problemen, zoals onderinvestering in infrastructuur voor koolwaterstoffen en de winning van grondstoffen, die Canada in een slechte fysieke situatie hebben achtergelaten. Zelfs met Carney als nieuwe premier zitten veel van de mensen die deze strategische problemen hebben veroorzaakt nog steeds in kantoren in Ottawa.
Uiteindelijk blijft Canada leven in een “sterk geconstrueerde ideologische wereld”, die het land ervan weerhoudt om investeringen in zijn defensie-infrastructuur te vergroten en te diversifiëren. Leuprecht licht toe dat “Canada momenteel niet goed gepositioneerd is om zich aan de wereld aan te passen”. Volgens Wyeth “is er binnen Australië weinig animo om meer over Canada te weten te komen, en zonder aanhoudende interesse zal de drang naar meer samenwerking ontbreken”.
Conclusie
De ideologische kloof tussen Canada en Australië maakt het moeilijk voor hen om hun visies op elkaar af te stemmen op de manier waarop Carney wellicht hoopt. Hoewel ze de samenwerking waarschijnlijk zullen intensiveren, met name nu Canada zich meer op de Indo-Pacifische regio gaat richten en kan leren van de relatie van Australië met China, zal de reikwijdte van hun strategische relatie waarschijnlijk geen bolwerk tegen de VS vormen. Australië begint zijn veiligheidsrelaties in de regio te diversifiëren, maar samenwerking tussen middelgrote mogendheden alleen kan hen niet bieden wat ze momenteel nodig hebben, gezien hun strategische belangen en verplichtingen. De twee landen kunnen echter wel een solide basis gaan leggen op andere terreinen, zoals sterkere economische en diplomatieke banden, om de weg te effenen voor meer substantiële defensiesamenwerking in de toekomst.