Op 14 april werd het Haags Instituut voor Geopolitiek (HIG) uitgenodigd om een masterclass te geven bij FMO, de Nederlandse bank voor ondernemingsontwikkeling, om de raakvlakken tussen geopolitiek en geo-economie in een steeds verder gefragmenteerde wereldorde te onderzoeken. Als bank is FMO actief op zoek naar strategisch advies over de toekomstige richting van haar investeringen, en HIG werd ingeschakeld om advies te geven bij het navigeren door de huidige geopolitieke en geo-economische onzekerheid.

De sessie werd geleid door Michel don Michaloliákos, medeoprichter van HIG, en draaide om een kernvraag: hoe moeten langetermijninvesteringsstrategieën zich aanpassen in een wereld die minder wordt gekenmerkt door stabiliteit en meer door structurele onzekerheid?

Het gesprek ging in op de moeilijkheden die voortvloeien uit het uiteenvallen van de naoorlogse orde en ging verder dan oppervlakkige risicobeoordelingen, waarbij potentiële trajecten van de internationale systemen in kaart werden gebracht, met een focus op opkomende markten. Tijdens de masterclass werden verschillende onderwerpen verkend: technologische en politieke ontwikkelingen, kapitaalstromen, institutionele veerkracht, evenals de economische beperkingen van landen met hegemonische ambities. De masterclass bood ruimte voor een levendig debat en wat daaruit naar voren kwam, was een gedeelde erkenning dat volatiliteit/instabiliteit op zich een bepalend kenmerk is van het mondiale landschap. Door de complexiteit van de geopolitiek onder de knie te krijgen, is het dus mogelijk om te anticiperen op waardevolle investeringen ter bevordering van de missie van FMO om werkgelegenheid te ondersteunen en het leven van mensen te verbeteren in de meer dan 85 landen waar zij actief zijn. Een belangrijke aanbeveling was om prioriteit te geven aan investeringen in CTM-toeleveringsketens, met de dubbele doelstelling om de veerkracht en positie van Europa op het wereldtoneel te versterken en de economische transformatie in partnerlanden te ondersteunen. Daarnaast benadrukte HIG de twee belangrijkste structurele economische transformaties:

• de verschuiving van agrarische naar industriële economieën
• de overgang van industriële naar op diensten gebaseerde economieën

en hoe het afstemmen van investeringen op deze overgangen FMO in staat zou stellen een actievere en invloedrijkere rol te spelen bij het vormgeven van duurzame ontwikkeling.

In deze context benadrukte Michel de rol van middelgrote mogendheden. Nu traditionele hegemonische structuren onder druk staan, kunnen deze staten fungeren als strategische coördinatoren. Het argument van don Michaloliákos was dat samenwerking tussen middelgrote mogendheden een duurzamer pad biedt om de democratie en het collectieve belang te waarborgen. Bij investeringsbeslissingen moet rekening worden gehouden met geopolitieke ontwikkelingen om strategische concurrentie te verwerven en, zoals HIG in haar missieverklaring stelt, is de noodzaak van adaptieve, geopolitiek onderbouwde besluitvorming nog nooit zo urgent geweest.

Wij willen FMO bedanken voor de gelegenheid om deze masterclass te geven en wij spreken onze dank uit aan de deelnemers, wier betrokkenheid de dag nog waardevoller heeft gemaakt.