Mali wankelt. In één weekend wisten jihadisten en Toeareg-rebellen de junta van Goïta tot in het hart van Kati te raken, defensieminister Camara te doden en president Goïta vier dagen lang van de radar te krijgen. Om te duiden wat dit betekent, schuiven Rajeev Lachmipersad en Michel Don Michaloliákos aan met onze nieuwe HIG-analist Sahel, Mirjam de Bruijn. Wat nu in Bamako gebeurt, is geen klassieke staatsgreep maar iets nieuws: een homegrown rebellie die de naoorlogse spelregels in West-Afrika herschrijft, en die Europa dwingt na te denken over wat er gebeurt als contraterrorisme definitief faalt.
Kernpunten:
👉 De alliantie die niemand zag aankomen: Toeareg-rebellen (FLA) en Al-Qaeda-coalitie JNIM vochten samen tegen de junta, ondanks lijnrecht tegengestelde einddoelen — een seculiere Toeareg-staat versus een kalifaat. De analyse uit 2012 dat de jihadisten de Toeareg-strijd hadden ‘gehijacked’ moet wellicht herzien worden.
👉 De junta is geraakt waar het pijn doet: Defensieminister Camara, architect van de Russische alliantie, is dood. President Goïta verdween vier dagen lang. Zelfs de Russen hinten nu op onderhandelingen.
👉 JNIM wint harten, niet alleen veldslagen: In Kidal mochten de Russen onder JNIM-escorte vertrekken en kregen Malinese soldaten 40 euro en een rit naar huis. Dit is geen terrorisme van buitenaf, maar een homegrown rurale rebellie met een salafistisch sausje.
👉 AES-solidariteit blijkt een papieren tijger: Terwijl Mali in brand stond, vierde Traoré in Burkina Faso een festival en kwam Niger pas op 28 april met condoleances. Het beloofde gezamenlijke leger van 15.000 troepen bestaat vooral op social media.
👉 De Nederlandse ambassadeur breekt het taboe: Voor het eerst pleit een Europese diplomaat openlijk voor onderhandelingen met de lokale Al-Qaeda. Lokaal gebeurt dat al lang met stilzwijgende goedkeuring van Bamako — de vraag is of Europa volgt.
Hoofdstukindeling:
1️⃣ De jihad aan de poorten van Bamako: wat er afgelopen week écht gebeurde [00:00:00]
2️⃣ Van 2012 tot 2021: twee coups, de Fransen weggestuurd, de Russen uitgenodigd [00:01:00]
3️⃣ Wagner en Afrika Korps: 2.500 getatoeëerde huurlingen die geen guerrilla begrijpen [00:03:00]
4️⃣ De propagandamachine: hoe een soevereiniteitsverhaal het anti-Franse sentiment voedde [00:07:00]
5️⃣ Waarom de Sahel ertoe doet voor Europa: migratie en de ring van stabiliteit [00:10:00]
6️⃣ De onverwachte alliantie tussen FLA (Toeareg) en JNIM (Al-Qaeda) [00:13:00]
7️⃣ Salafisme als rurale rebellie: een nieuw marxisme tegen een marginaliserende staat [00:16:00]
8️⃣ De aftocht uit Kidal: hoe JNIM de Russen liet vertrekken en harten won [00:19:00]
9️⃣ Goïta verdwenen, defensieminister Camara dood, AES schittert door afwezigheid [00:29:00]
🔟 Praten met Al-Qaeda? De Nederlandse ambassadeur die de toon zet [00:45:00]