Hoewel China en Noord-Korea sinds 1961 een militair bondgenootschap onderhouden, wordt de relatie gekenmerkt door ups en downs, onder meer doordat China samen met de VS economische sancties heeft opgelegd tegen het nucleaire beleid van Noord-Korea en door het eerste bezoek van Xi Jinping aan Noord-Korea in juni 2021 om de samenwerking te versterken. Recente gebeurtenissen, zoals de hervatting van vluchten van Peking naar Pyongyang voor het eerst sinds COVID-19, evenals het bezoek van een leider van een Chinese economische vereniging aan Noord-Korea om de handel te bevorderen, tonen de versterking van de Chinees-Noord-Koreaanse relatie aan. Het belangrijkste is dat de ontmoeting van Kim Jong-un met de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi de toegenomen uitwisseling aantoonde, waarbij Kim Jong-un het ontwikkelen van traditionele banden met China benadrukte als zijn “topprioriteit”. Beide landen kwamen overeen zich in te zetten voor het versterken van uitwisselingen op hoog niveau en strategische communicatie. Dit vertaalde zich verder in een strategische zet van China om Noord-Korea gerust te stellen en te voorkomen dat de ontmoeting tussen Washington en Pyongyang tot problemen voor Peking zou leiden.

De Russisch-Noord-Koreaanse overeenkomst voor een alomvattend strategisch partnerschap, ondertekend in 2024, heeft een aanzienlijke impact gehad op de Chinees-Noord-Koreaanse relatie. Dit heeft de afhankelijkheid van Noord-Korea van China verminderd, aangezien China al meer dan twee decennia de belangrijkste handelspartner van Pyongyang is en erop gebrand is die afhankelijkheid in stand te houden.

De verschuiving van Noord-Korea van een zich isolerend kluizenaarskoningrijk naar het uitbreiden van zijn banden met andere landen, waaronder Rusland, Wit-Rusland, Iran en Syrië, wekt de vrees voor destabilisatie van het internationale systeem en bevordert wereldwijde chaos, terwijl het ook zorgen oproept over de gevolgen voor het Koreaanse conflict. Dit roept de vraag op: In hoeverre is de huidige relatie tussen China en Noord-Korea veranderd in het licht van recente gebeurtenissen, zoals het Russisch-Noord-Koreaanse partnerschap?

Strategische betrekkingen met Noord-Korea

Vóór de Russische invasie van Oekraïne werd het nucleair bewapende Noord-Korea door China gezien als een last vanwege het onvoorspelbare gedrag van zijn leiders. Omdat China de belangrijkste energieleverancier, voedselhulpverlener, grootste handelspartner en economische samenwerkingspartner van Noord-Korea is, had China invloed op Noord-Korea en gebruikte het het land als bufferzone in de internationale politiek. Dit beeld wordt verder versterkt door de manier waarop Peking de relatie tussen de Volksrepubliek China en de Democratische Volksrepubliek Korea beschrijft als een relatie van “lippen en tanden”, wat de strategische geopolitiek illustreert waarbij Noord-Korea wordt beschouwd als een bufferstaat tussen China en de Amerikaanse bondgenoot Zuid-Korea. Bovendien is Pyongyang cruciaal vanwege zijn steun aan China’s mensenrechtenschendingen tegen de Oeigoerse en Xinjiang-minderheden, evenals het Eén-China-beleid ten aanzien van Taiwan en Hongkong.

De nieuwe positie van Noord-Korea

Remco Breuker, hoogleraar Koreastudies en Korea-analist bij HIG, stelt dat Noord-Korea wordt beschouwd als de achterdeur van China, verwijzend naar de geostrategische positie van Noord-Korea op het schiereiland. Hoewel de landen politiek en economisch met elkaar verweven zijn, benadrukt Breuker dat ze elkaar fundamenteel wantrouwen, wat tot uiting komt in het feit dat Noord-Korea zijn hulp aan Rusland niet heeft aangekondigd. De ontmoeting van Wang Yi met Kim Jong-un toonde verder wantrouwen en crisisvermijding, zoals een Noord-Koreaanse nucleaire provocatie, die de ontmoeting tussen de VS en China begin april zou kunnen beïnvloeden en het risico met zich meebrengt dat Peking in een defensieve houding wordt gedwongen.

Het zelfvertrouwen van Noord-Korea is gegroeid, met een zelfverzekerder toon in officiële documenten; het heeft meer voet aan de grond gekregen in de wereld, tot het punt waarop het allianties aangaat met autoritaire staten, wat Breuker een “multilaterale mini-VN” van autoritaire staten noemt. Het onlangs ondertekende vriendschaps- en samenwerkingsverdrag tussen Kim Jong-un en de Wit-Russische president Alexander Loekasjenko op 26 maart 2026 toont de nieuwe internationale banden van Noord-Korea aan, waarbij diplomatie, public relations en bredere belangen met elkaar worden verbonden.

Daarnaast zijn de banden met landen als Laos, Vietnam en Indonesië ook versterkt, met als doel de veerkracht van Noord-Korea tegen sancties en zijn onderhandelingspositie in toekomstige onderhandelingen te vergroten. Breuker benadrukt ook het belang van Taiwan als belangrijke invloed in de Chinees-Noord-Koreaanse betrekkingen, waarbij hij Noord-Korea vanwege zijn strategische ligging en steun omschrijft als de “achterdeur” van China.

Veranderende dynamiek

De veranderende Chinees-Noord-Koreaanse alliantie onder Kim Jong-un wordt gekenmerkt als een “pragmatisch ontwikkelingspartnerschap”, dat verschuift naar Noord-Korea als strategisch evenwichtspunt, partner voor wederzijds voordeel, medeontwerper van de internationale orde en partner in ideologische uitwisseling. Aan de andere kant stellen sommigen ook dat, hoewel er inspanningen zijn om de banden met China te herstellen, Noord-Korea prioriteit geeft aan Rusland. Casper Wits, Oost-Azië-expert bij HIG, beschrijft dat Noord-Korea een sterkere positie heeft verworven, wat ook heeft geleid tot meer erkenning door China. Dit blijkt uit de militaire parade die op 3 september 2025 in Peking werd gehouden ter herdenking van de 80e verjaardag van de Chinese overwinning in de Tweede Wereldoorlog, waarbij Kim Jong-un centraal op het podium stond naast Xi Jinping. Wits beschouwt de Russisch-Noord-Koreaanse alliantie als een factor die Noord-Korea aantrekkelijker maakt voor China. Opvallend is dat beide deskundigen het erover eens zijn dat er vanuit China geen druk wordt uitgeoefend om de banden met Noord-Korea aan te halen, maar dat beide landen onderling afhankelijk blijven en van elkaar profiteren.

Conclusie

Al met al vordert het Chinees-Noord-Koreaanse partnerschap; niettemin blijft het wantrouwen groot. Noord-Korea blijft cruciaal voor China, met name voor het handhaven van de stabiliteit in Azië, als bufferzone tegenover Amerikaanse bondgenoten zoals Zuid-Korea, en ten slotte met betrekking tot Taiwan. Aan de andere kant, terwijl Noord-Korea steeds meer contacten onderhoudt met andere landen en een stevigere positie in de wereld verwerft, blijft China zijn sterkste bondgenoot en belangrijkste buurland. Het is duidelijk dat de Russisch-Noord-Koreaanse alliantie heeft geleid tot een groeiende erkenning door China, wat wordt geïllustreerd door de aanwezigheid van Noord-Korea bij de militaire parade in Peking in 2025. Aangezien het kluizenaarskoningrijk Noord-Korea steeds meer contacten onderhoudt met andere landen, betekent dit een belangrijke stap, niet alleen voor China maar ook voor de wereldorde. Een nieuw netwerk tussen autoritaire staten moet worden gezien als een alarmerende ontwikkeling.

This article was translated, view the original here.